PDF متن کامل روش

لزوما تست هاي پزشكي قانوني مشابه آن چه كه در تلويزيون مي بينيد نيستند. بر خلاف  آن چيزي كه اغلب در فيلم ها نشان داده مي شود، تحليل شواهد در آزمايشگاه هاي پزشكي قانوني يك فرايند كند و زمان بر است.  به عنوان مثال بعد از مرگ يك خواننده مشهور پاپ، آماده شدن نتايج تست هاي سم‌شناسي روي بافت مغز او تقريبا يك ماه وقت گرفت و اين غيرمعمول نيست. كامل شدن تست ها ممكن است به هفته ها يا حتي ماه ها زمان نياز داشته باشد و دليل آن نيازمندي هاي تكنيكي تست هاي مختلف، دسترسي محدود به برخي از نمونه ها، پيچيدگي تست‌هاي مربوط به داروهاي درماني يا غيرمجاز و ديگر مواد شيميايي سمي و نيز نگهداري وسيع سوابق مورد نياز براي اقدامات قانوني است. گاهي اوقات تست ها خارج از تخصص يك آزمايشگاه هستند، بنابراين نمونه ها بايد به آزمايشگاه هاي تخصصي تر ارسال شوند.

تست هاي آزمايشگاه‌هاي پزشكي قانوني
تست هاي قانوني جمع آوري داده براي تحليل و براي استفاده در اقدامات قانوني است. جنبه قانوني اين تست ها آن ها را از تست هاي كلينيكي متمايز مي كند. جنبه قانوني ايجاب مي كند از روش خاصي براي دستكاري نمونه ها و از روش هاي تست خــاصــي كــه قــانــون الــزام مــي كـنــد، اسـتـفــاده شــود و زنـجـيــره نـگـهـداري مـدارك يـا ( CoC (chain of custody نيز رعايت شود. 
زنجيره نگهداري مدارك الزام مي كند كه هر شخصي كه با نمونه كار كرده است و هر جايي كه نمونه بوده است، ثبت شود. در صورت رعايت اين زنجيره، مدارك آزمايشگاه قانوني مي تواند با اطمينان از اين كه نمونه از مكان ذكرشده و از فرد مورد بررسي اخذ شده است، در دادگاه پذيرفته شود.
كاركنان آزمايشگاه كه با اين نمونه ها كار مي كنند بايد آموزش هاي خاصي را دريافت كنند كه هم مربوط به علوم آزمايشگاهي است و هم مربوط به امور قانوني مورد نياز آن‌ها. تكنسين هاي آزمايشگاه قانوني، اغلب آموزش هاي كلنيكي دريافت مي كنند؛ در حـالـي كـه پـاتـولـوژيسـت هـاي قـانوني، مدرسه پزشكي را تمام كرده اند، برنامه هاي رزيدنتي را گذرانده اند و آموزش هاي خاص قانوني نيز ديده اند. پاتولوژيست هاي قانوني، بررسي هاي بعد از مرگ روي بافت هاي بدن، خون ويا ديگر مايعات بدن كه در كالبدشكافي يا از صحنه جنايت جمع آوري شده است را هدايت كرده و يافته ها را تفسير مي كنند تا دليل، چگونگي و زمان مرگ را تعيين كنند و در برخي از موارد، هويت متوفي را تعيين كنند. 
يك پاتولوژيست قانوني مي تواند در يك از دو سيستم بررسي مرگ كار كنند: سيستم پزشكي قانوني و سيستم coroner. يك پزشك قانوني يك كارمند مامور است، معمولا يك پاتولوژيست قانوني كه مسئول بررسي مرگ هاي مشكوك يا غيرمنتظره است. Coroner يـك كـارمند منتخب است و مي تواند يك پاتولوژيست قانوني باشد يا هر پــزشـكــي يــا حـتـي يـك فـرد غيـرمتخصـص. در مـواردي كـه نـگـرانـي هـاي قـانوني وجود دارد، مـجـددا بـراي يـك پـاتـولـوژيست قانوني ارسال مي‌شوند تا بررسي هاي لازم روي آن ها انجام شود. 
بر خلاف آزمايشگاه هاي كلنيكي كه تحت اســتــــانــــداردهــــاي خـــاص CLIA)Clinical Laboratory Improvements Act( مـجـــوز مـــي گـيــرنــد، آزمـايشگـاه هـاي قـانوني، صلاحيت خود را از موسسات ديگر مانند CAP)the College of American Pathologists(، NSFTC )the National Forensic Science Technology Center) و غيره دريافت مي كنند.

پاتولوژي قانوني و كالبدشكافي
پاتولوژي، شامل مطالعه تغييرات بدن ناشي از بيمـاري يـا جراحت است. پاتولوژي قانوني شـامـل بـررسـي مـواردي از پـاتـولوژي است كه منجـر بـه دادگـاه هـاي عمـومـي مـانند تحقيقات جـنـــائـــي و دادرســـي مـــدنـــي مــي شــونــد. اكـثــر پاتولوژيست هاي قانوني در يكي از دو شاخه پـاتـولـوژي خبره هستند: شاخه اول، آناتوميك است كه با تغييرات ساختاري بدن انسان سر و كار دارد و شاخه دوم، كلنيكي است كه تفسير و سرپرستي تست هاي آزمايشگاهي روي مايعات و بافت هاي بدن را در بر مي‌گيرد.
در طول كالبد شكافي، پاتولوژيست قانوني در ابتدا يك بررسي كلي انجام مي دهد كه اين موارد را در بر مي گيرد: مستند سازي دقيق و باجزئيات مشخصه هاي فيزيكي مانند قد، وزن، رنگ مو/چشم/پوست، هرگونه مشخصه فيزيكي (مانند جاي زخم، تتو، زخم و غيره)، يا هر مورد غيرعادي ديگر. كالبدشكافي شامل بريدن و اندازه گيري ارگان هاي داخلي است. از اين بافت ها، ممكن است نمونه هاي براي بررسي با ميكروسكوپ ارسال شوند. اين نمونه ها مي توانند شامل خون، مايع چشم، ادرار، مايع كيسه صفرا، محتويات شكمي، و اعضاي سخت مانند كليه، مغز و شش باشند. به علاوه نمونه هاي بافت ها براي تست هاي سم شناسي و احتمالا تست هاي آزمايشگاهي ديگر مانند تست تعيين نوع DNA هم فرستاده مي شوند.
مايع چشم به صورت خاص براي تعيين دليل مرگ به كار مي رود و تست وجود مواد مختلف مانند داروها، مواد سمي، و برخي از الكتروليت ها روي آن انجام مي شود. جمع‌آوري اين مايع ساده است و استفاده از آن بسيار مفيد است چرا كه تغيير در غلظت مواد مختلف بدن، كه بعد از مرگ ايجاد مي شود، در اين مايع به كندي رخ مي دهد. 

سم شناسي قانوني
تست هاي قانوني براي خوردن مواد سمي يا داروها نقش بحراني در تحقيقات جنايي دارنـد. بـا ايـن كـه مـواد سـمـي چـندين قرن است كه شناخته شده اند اما امكان تست سيستماتيك اين مواد سمي تا اوايل قرن بيستم وجود نداشت. امروزه سم شناسي قانوني به صورت معمول تست هاي دارو و الكل را دربرمي گيرد.

سم شناسي در معاينات پس از مرگ
سم شناس هاي قانوني احتمالا نه تنها تست جامعي براي سوء استفاده از داروها (شامل الكل) انجام مي دهند بلكه سوءاستفاده احتمالي از داروهاي درماني را نيز بررسي مي كنند. تست هاي الكل به صورت معمول در تمام مرگ هاي جراحتي مانند مرگ و ميرهاي ناشي از تصادفات با وسايل نقليه انجام مي شوند. ارزيابي هاي سم شناسي براي داروهاي درماني مي توانند در تائيد يك مرگ مهم باشند. يك مثال، اندازه گيري غلظت داروهاي ضدتشنج در خون براي فرد مبتلا به صرع است.
تحليـل آزمـايشگـاهـي چنـد نـوع نمـونـه مختلـف از متـوفـي در مـرحلـه اول نيـازمند جداسازي مواد مورد نظر از مايعات يا بافت هاي بدن است. وقتي آزمايشگاه، وجود يك ماده خاص در يك بافت را مثبت تشخيص داد، بايد نتايج را با تكنيك هاي متفاوت و اغلب حساس تر و با قطعيت بيشتر تائيد كند. با اين حال، وجود يك ماده خاص به اين معنا نيست كه اين ماده موجب مرگ شده است. آزمايشگاه بايد غلظت ماده در نمونه را تعيين كند و پاتولوژيست قانوني بايد اين داده ها را با در نظر گرفتن ديگر يافته هاي حاصل از كالبدشكافي تفسير كند تا تشخيص نهائي انجام شود.

كاربردهاي ديگر سم شناسي
سم شناسي قانوني اغلب با نمونه هاي بعد از مرگ سر و كار دارد اما مي تواند در موارد زنـده مـربـوط بـه مسموميت ناشي از داروي مخدر نيز استفاده شود. تست ها شامل تحقيقات مربوط به رانندگي تحت تاثير الكل يا دارو و نيز تست موارد استفاده  غيرمجاز ورزشكاران از داروها  و موارد مشابه مي شود.
اسـتـفــاده از داروهــاي مخـدر غيـرمجـاز يـك مـشـكـل پـزشـكـي و اجتماعي بزرگ در افراد با حـرفـه هـاي مـخـتـلـف در ايالات متحده امريكا است و در اكثر مصاحبه هاي شغلي تست معتاد بودن انجام مي شود. افراد زنداني نيز در مورد اسـتـفـاده غيرقانوني از داروي مخدر تست مي شـوند. ادرار معمول ترين منبع تست است اما تست داروي مخدر را مي توان با استفاده از نمونه خوني، عرق، مو و بزاق نيز انجام داد.

تست هاي ژنتيك و تعيين نوع DNA
اخـيــرا تـســت هــاي ژنتيـك نيـز بـه مجمـوعـه تـسـت‌هـاي پـاتـولـوژيـسـت هـاي قـانـوني اضافه شــــده‌‌انــــد. تــســــت هــــاي مـــولــكـــولـــي DNA از سلول‌هايي در يك نمونه بيولوژيك خاص را مي توان تفسير كرد و به اين وسيله ساختار ژنتيكي خــاص هــر فــرد شـنــاســايــي مـي شـود. هـر فـرد مجموعه اي از ژن ها را به ارث مي برد (دو كپي، يكي از هر كدام از والدين) كه اين مجموعه ژني مانند اثر انگشت منحصربه فرد و متمايز كننده است. تست هاي ژنتيكي كلنيكي معمولا براي تشخيص جهش‌هاي ژنتيكي كه در يك بيماري خاص وجود دارد يا براي تعيين اين كه آيا يك فرد زمينه يك بيماري خاص را دارد يا نه، استفاده مي‌شوند. در آزمايش هاي ژنتيكي قانوني تعيين DNA محتواي ژنتيكي را از دو يا چند منبع تحليل مي كند و توالي هاي ژنتيكي را مقايسه مي كند تا احتمال اين كه اين دو نمونه از يك منبع باشند يا به هم ارتباط داشته باشند تعيين شود. اين فرايند مـي تـواند در تست هاي تعيين هويت يا تعيين نسب فرد متوفي كمك كند.
تعيين DNA مي تواند منجر به شناسايي فرد شود و مي توان اين تست را با مقدار بسيار كمي از نـمـونـه انـجـام داد. اغـلب يك نمونه كوچك از داخل دهان، يك قطره خون، يا مقدار كمي از يك بافت براي ايزوله كردن يك نمونه از DNA كافي اسـت. هـمـچـنـيـن DNA نـسبتا مقاوم است و در شـرايط كمي نامناسب مانند حرارت، سرما، يا خشكي به راحتي از بين نمي رود. اين يك تست عالي است چرا كه DNA فرد در طول زندگي وي تغييري نمي كند و تمام سلول ها در بدن DNA مشابهي دارند. به جز دوقلوهاي همسان، DNA تمام افراد متفاوت با هم است.
در مقايسه با تست هاي ژنتيك پزشكي، تعيين DNA قـانـونـي، چيـزي در مـورد سـلامتـي فرد يا سـابقـه پـزشكـي او آشكـار نمـي كنـد. نواحي از تـوالـي DNA كـه تسـت مـي شـونـد هيـچ قـابليـت شـنــاخـتــه شــده اي بـراي پـيـش بـيـنـي وضـعـيـت سلامتي فرد ندارند. 
مـاننـد ديگـر انواع تست هاي قانوني، تعيين DNA نـيـز بـايـد طبـق پـروتكـل هـاي مشخـص و صـريـحـي انـجام شود تا از جمع آوري مناسب نـمـونـه، بـرقـراري زنـجـيـره نـگهداري مدارك و فــرايـنـدهـاي تـسـت اطـمـيـنـان حـاصـل شـود. در ايــالات متحـده، هيـات مشـاوران DNA در FBI، اسـتــانــداردهــايــي بــراي آزمــايـشـگــاه هــايـي كـه تست‌هاي تعيين هويت قانوني را انجام مي دهند اجـــــــرا كـــــــرده اســـــــت. هـــمـــيــــــن طــــــور AABB استانداردهايي براي تست هاي مربوط به تعيين نـسـبـيــت در نـظــر گــرفـتــه اســت. هــر دوي ايـن مـجـمــوعــه اسـتـانـداردهـا، كـيـفـيـت تـسـت هـا را تضمين مي كنند.

تست‌هاي تعيين هويت 
اين تست ها توالي DNA از دو منبع جداگانه را با هم مقايسه مي كند تا مشخص شود كه آيا مشابه هستند يا نه. DNA به دست آمده از صحنه جنايت يا روي يك قرباني، تست شده و با DNA افراد مظنون مقايسه مي شود. به اين وسيله مي توان يـك مـظـنـون را بـه يـك جـنـايت ارتباط داد و از مظنون ديگري رفع اتهام كرد.  ‌همچنين از DNA براي تعيين هويت‌هايي كه به هيچ روش ديگري قـابـل تـفـكـيـك نـيـسـتـنـد اسـتفاده مي شود مانند افرادي كه قرباني يك فاجعه شده اند، افرادي كه فقط قطعاتي از بدنشان باقي ماننده است و امثال آن ها. آزمايشگاه از طريق آناليز DNA استخراج شده از نمونه هايي مانند خون، بزاق، بافت، مو يا استخوان هويت افراد را تشخيص مي دهد. 
توالي DNA متشكل از واحدهاي شيميايي به نام نوكلئوتيد تشكيل شده است كه اندازه هاي مـتـفـاوتـي دارند و يك ساختار زنجيره مانند را تـشـكـيـل مي دهند. در انسان، توالي هاي DNA بـيـش از 99 درصـد سـاخـتـار مـشـابهي دارند اما همين درصد كوچك متفاوت، كافي است تا هر فرد منحصر به فرد باشد. آزمايشگاه ها، با بررسي اين توالي هاي DNA ، انطباق بين مدارك ارائه شده و موارد مشكوك را در قطعه هاي كوچكي از DNA در محل هاي مختلف ژنوم فرد را ارزيابي مي كنند. كلا  انطباق در 13 مكان، اطمينان از  يكي بودن دو DNA را بسيار بالا مي برد. چرا كه انطباق در 13 مكان مختلف، اتفاقي است كه نمي تواند تصادفي باشد. چون تنها يك دهم يك درصد از DNA بين دو شخص متفاوت است، مكان هايي كه براي تعيين قانوني DNA تست مي شوند بين افراد مختلف، بسيار متفاوت اند. امكان اين كه دو فرد پروفايل DNA مشابه داشته باشند (به جز در مورد دوقلوهاي همسان) بسيار كم است.
در تسـت هـاي قـانـونـي، بـه دست آوردن اطلاعات پروفايل DNA تنها در صورتي ارزشمند است كه پروفايل هاي ديگري نيز براي تطبيق وجود داشته باشند تا بتوان يك يك پروفايل را حذف كردو يا   شناسايي هويت را انجام داد. در 1990، FBI شروع به استفاده از برنامه نرم‌افزاري كامپيوتري كرد كه سيستم تركيبي شاخص DNA يا CODIS ناميده مي شود. اين برنامه براي مقايسه DNA هاي جديد با پروفايل هاي موجود در پايگاه داده شناخته شده به عنوان سيستم ملي شاخص DNA )NDIS( استفاده مي شود.
در موارد قضائي، اگر يك مظنون براي جرمي محكوم شود، اثر انگشت ژنتيكي وي  يك ليست انتخاب شده از پلي مورفيسم هاي  DNA وارد CODIS مي شود. مدارك DNA مربوط به جنايات حل نشده نيز وارد مي شوند. استفاده از اين سيستم، به حل بيش از 100 هزار جنايت كمك كرده است. 
بانك داده CODIS چند نوع شاخص مختلف را دربرمي گيرد كه به منظور شناسايي اسـتـفــاده مــي شــونـد. پـروفـايـل هـاي DNA از افـراد محكـوم، وارد شـاخـص Convicted Offender در بانك داده ي CODIS مي شود. برخي از ايالات، قوانيني دارند كه طبق آن پروفايل هاي DNA هر كسي كه دستگير مي شود بايد به شاخص Arrestee در سيستم CODIS اضافه شود. شاخص هاي ديگر در اين سيستم، شامل پروفايل هاي افراد گم شده و بستگان افراد گم شده است كه ممكن است در شناسايي افرادي كه پيدا مي شوند يا باقي مانده اجساد مفيد باشند.
بخش هايي از DNA كه براي ايجاد يك اثر انگشت ژنتيكي استفاده مي شوند، STR ها يا short tandem repeats ناميده مي شوند. STR ها، نشان دهنده ژن ها نيستند بلكه نواحي هستند كه در بخش هايي از DNA كه بين ژن ها هستند قرار مي گيرند. اطلاعات ژنتيكي مربوط به ژن ها و الگوهاي وراثتي (مانند تست هاي ژنتيك پزشكي براي بررسي ريسك بيماري ها) در سيستم CODIS وارد نمي شوند و اين سيستم نمي تواند بر اساس STR ها احتمال ژنتيكي يك بيماري را تعيين كند.
براي مشاهده اطلاعات بيشتر در مورد سيستم CODIS مي توانيد به آدرس زير مراجعه كنيد:
text.htm<ً>http://www.fbi.gov/hq/lab/html/codisbrochure

تست هاي نسبيتي
DNA براي تعيين ارتباطات خانوادگي يا تعيين والدين نيز استفاده مي شود. 
در مواردي كه ارتباطات بيولوژيك خانوادگي مدنظر هستند، با استفاده از تست هاي DNA مي توانند يك والد، خواهر يا برادر يا هر خويشاوند احتمالي را با استفاده از يك تـخمين رياضي به نام "شاخص ارتباط" رد يا تائيد كرد. احتمال ارتباط، با استفاده از فرايندي تخمين زده مي شود كه احتمال نتايج تست ژنتيكي، مشخصه هاي فيزيكي (فنوتايپ) مانند رنگ مو و چشم و غيره و احتمال ديگر حوادث "غيرژنتيكي"  را با هم تركيب مي كند. شاخص درصد نهائي و احتمال ارتباط به دست آمده، عموما در دادگاه قابل قبول  است.

واقعيت تست هاي قانوني
به خاطر پيچيدگي تست هاي قانوني تنها تعداد كمي از آزمايشگاه ها مي توانند تمام انواع اين تست ها را انجام دهند. حتي گاهي نياز است برخي از نمونه هاي خوني به "آزمايشگاه مرجع" ارسال شوند. جمع آوري نمونه ها، آماده سازي آن ها براي تست و انجام دادن تست ها و سپس ارزيابي نتايج زمان و هزينه زيادي نياز دارد. با وجود اين كه پيشرفت تكنولوژي تا حد زيادي علوم مربوط به اين زمينه را نيز پيشرفت داده است اما همچنان محدوديت هاي زيادي وجود دارند.

فارماكوژنوميكس
 پيش بيني اين كه كدام يك از داروها موثر خواهند بود و كدام بي تاثيراست
هر يك از ما به محيط، به غذاهايي كه مي خوريم، به داروهاي مصرفي و غيره پاسخ متفاوتي مي دهد. نوع واكنش ما به داروها مي تواند به اين معنا باشد كه داروي موثر براي يك فرد، ممكن است براي فرد ديگري بي اثر باشد يا اين كه داروئي كه براي يك فرد ايمن و بدون خطر است ممكن است براي فرد ديگري (حتي ميزان مشابه از آن) خطرناك باشد.
بسياري از داروها در بدن در اثر متابوليسم شدن توسط آنزيم ها تغيير داده مي شوند. در برخي موارد، در اثر متابوليسم يك داروي فعال، غيرفعال مي شود يا فعاليت آن كم مي‌شود. در برخي موارد، متابوليسم باعث مي شود يك داروي غيرفعال يا با فعاليت كم، فعال تر شود. يكي از معضلات موجود در زمينه درمان با استفاده از داروها، اطمينان از اين است كه يك دارو به مدت زمان كافي براي اثر گذاري فعال باقي بماند. در حالي كه برخي از ما آنزيم هايي كمي متفاوت با حالت طبيعي داريم كه باعث مي شوند دارو خيلي سريع تر يا خيلي كندتر متابوليز شوند يا اين كه كلا متابوليز نشوند. 
در حال حاضر، پزشكان معمولا يكي از چند نوع داروي مناسب را براي بيماران خود تجويز مي كنند. آن ها بر اساس فاكتورهايي مانند وزن، جنسيت و سن، يك دز "استاندارد" تجويز مي كنند و سپس بسته به اين كه پاسخ بيمار به دز داروي تجويز شده چيست، ميزان اين دز را به صورت تدريجي تنظيم مي كنند. گاهي غلظت دارو در خون با استفاده از تست هاي خون سنجيده مي شوند و براي اين كه سطح دارو در خون در بازه "درماني" مناسب حفظ شود، ميزان دوز تجويزي، افزايش يا كاهش داده مي شود. اين فرايندها مانيتوركردن داروهاي درماني ناميده مي شوند. اگر دارو در درمان يا كنترل شرايط بيمار تـاثير نداشته باشد، يك داروي متفاوت به وي داده مي شود و فرايند مجددا تكرار خواهد شد.
امــا فــارمــاكــوژنـتـيــك، ايــن فـرصـت را بـراي پـزشكان فراهم مي كند كه درمان با استفاده از دارو را بـر اسـاس خـزانـه ي ژنـتـيـكـي بـيـماران، تخصصي و فردي كنند. هم اكنون براي برخي از داروهـاي خـاص پـزشـكـان مي توانند به كمك فـارمـاكـوژنـتـيـك ميزان دوز مورد نياز براي هر بيمار براي داشتن اثر درماني مطلوب و در عين حال كاهش تاثيرات منفي دارو تعيين كنند.

مزاياي تست هاي فارماكوژنتيك
هـمــانـنــد ديـگــر انــواع تـســت هــاي ژنتيكـي، تست‌هاي فارماكوژنتيك نيز معمولا نياز به تنها يك نمونه كوچك مانند خون يا تراشي از داخل آزمايشگاه دارند. نتايج اين تست، به پزشك اين امكان را مي دهد كه پيش بيني كند آيا اين فرد به دارودرمـــانـــي در مـــدت چــنـــدســاعــت جــواب مي‌دهد يا چند روز يا چند هفته. در نتيجه نيازي به سعي و خطا براي بررسي تاثير دارو نيست، بـنــابــرايـن ريـسـك كـمـتـري بـراي بـيـمـار وجـود خواهد داشت. 

توانايي بيمار براي متابوليز كردن داروها
تست كردن بيماران قبل از شروع دارودرماني آن ها، براي تعيين توانائي آن ها در متابوليز كردن انـواع مـخـتـلـف داروهـا يـك تـخـصص در حال توسعه است. اين اطلاعات متابوليك مي توانند هم براي بيمار و هم براي پزشك در انتخاب دارو و ميزان دوز آن هم در زمان حال و هم در آينده مفيد باشند.
تعدادي آنزيم از انواع مختلف در كليه وجود دارد كه داروها را متابوليز مي كنند. تنوع ژنتيكي در اين آنزيم ها كه روي نرخ متابوليز تاثير دارد، نسبتا رايج است. برخي از اين آنزيم ها عبارتند از:
family 450The Cytochrome P
N-acetyltransferase
Thiopurine methyltransferase )TPMT)
UDP-glucuronosyltransferase
خــــــانـــــواده 450Cytochrome P: بـــــرخـــــي از آنــزيــم‌هــاي بـسـيــار شـنــاختـه شـده در خـانـواده CYP)450Cytochrome P قـرار مـي گـيرند. اين آنزيم‌ها بيش از 30 گروه مختلف از داروها شامل antidepressant ها، ضدتشنج و داروهاي قلبي عروقي را متابوليز مي كنند. بيماران را مي توان به متابوليزه كننده هاي ضعيف، طبيعي و بسيار سريع داروها توسط آنزيم هاي CYP تقسيم بندي كرد. اين دسته بندي، ناشي از تفاوت در ژن CYP مربوطه است. وقتي فردي كه متابوليزه كننده ضعيفي از يك داروي خاص است، يك دوز استاندارد از آن دارو را دريافت مي كند، دارو را بسيار كندتر پردازش كرده و اين امر منجر به افزايش سطح دارو در جريان خون وي مي شود كه مي تواند اثرات جانبي ايجاد كند و حتي خطر مسموميت را به دنبال دارد. براي فردي كه متابوليزه كننده  سريع است، دز مشابه مي تواند بي تاثير باشد. دز دارو براي اين افراد بايد به نحوي تغيير داده شود كه با نرخ متابوليسم آن ها هماهنگي داشته باشد. خانواده CYP، مهم است از اين نظر كه روي متابوليسم درصد قــابــل تــوجـهــي از داروهــاي مــوجـود تـاثيـر دارد و نسبـت قـابـل تـوجهـي از افـراد هـم متابوليزه‌كننده هاي ضعيف يا خيلي سريع هستند.
N-acetyltransferase: يك آنزيم كليه است كه برخي از داروها را فعال و برخي را غيرفعال مي كند. برخي از بيماران مي توانند داروها را به كندي استيل‌دار (يك نوع تغيير متابوليك) كنند؛ در حالي كه برخي از بيماران مي توانند اين كار را سريع تر انجام دهند. افرادي كه اين فرايند استيل دار كردن در بدن آن ها كند انجام مي شود ممكن است با اخذ داروهـــــايــــي مــــانــنــــد procainamide، isoniazid، hydralazine و sulfonamides دچــــار مسموميت شوند. برعكس افرادي كه اين فرايند در بدنشان سريع انجام مي شود ممكن اســت بــه isoniazid يــا hydralazine واكـنـشــي نـشـان نـدهـنـد. حـدود 40 تـا 70 درصـد سفيدپوستان و سياه پوستان، استيل كننده هاي كندي هستند.
:)Thiopurine methyltransferase (TPMT هـر كپـي از ژن TPMT مقداري آنزيم TPMT توليد خواهد كرد كه منجر به سه گروه مختلف از سطح فعاليت آنزيم مي شود (پائين/پائين، پائين/بالا، و بالا/بالا، متوسط و طبيعي.) حدود يك نفر از هر سيصد نفر سفيدپوستان و سياه پوستان دچار نقص در TPMT هستند. اگر اين بيماران دز استانداري از دارو دريافت كنند، ممكن است مسموميت هماتوپوئتيك شديد (توليد سلول هاي قرمز خون) براي آن ها ايجاد شود. بسياري از افراد با دزي معادل يك دهم دز طبيعي تاثير مطلوب را مشاهده خواهند كرد.
UDP-glucuronosyltransferase: اين آنزيم در متابوليسم داروي شيمي درماني كه براي درمان متاستاز سرطان روده بزرگ نقش دارد. انواع ژن هايي كه اين آنزيم را كد مي‌كنند مي توانند روي توانايي بيمار در متوقف كردن متابوليت هاي فعال اصلي تاثير بگذارد. عدم توانايي در انجام اين كار مي توانند باعث افزايش سطح متابوليت در خون شده و اثرات جانبي ايجاد كند. 

تغييرات ژنتيكي وابسته به سن
برخي از محققان تغييرات ژنتيكي در طول زمان را بررسي مي كنند تا به اين وسيله بتوانند به راهي دست يابند كه به آن وسيله افراد بتوانند  پاسخ ژنتيكي مناسبي براي دارو درماني توليد كنند.

تفسيركردن تست هاي فارماكوژنوميك
تفسير نتايج تست هاي فارماكوژنوميك مي تواند مشكل باشد. محدوديت هايي در تفسير كردن آن ها وجود دارد چون آنزيم هاي درگير در متابوليسم دارو، از چندين ژن سرچشمه مي گيرند و اين فرايند اغلب پيچيده است. نتايج تست، پيش بيني هايي بر اسـاس اطـلاعاتي در مورد تفاوت هاي ژنتيكي خاص در طول مطالعه و تكرارهاي كلنيكي است. در بسياري از موارد پيش بيني ها بسيار صحيح خواهند بود اما نمي توانند با قطعيت 100 درصد آنچه براي يك بيمار اتفاق خواهد افتاد را بيان كنند و عوامل و فاكتورهاي مـوثـر ديگـر در زنـدگـي بيمـار را نمي توانند در بربگيرند. بنابراين اين نتايج در كنار يافته هاي كلينيكي ديگر استفاده مي شوند.
برخي از تست هاي فارماكوژنتيك موجود عبارتند از:
‌تست ميكروآرايه DNA كه 29 گونه ژنتيكي 6D2CYP و 2 گونه ژنتيكي 19C2CYP را تست مــــــي‌كـــنـــــد. هـــــدف ايـــــن تــســـــت،كــمـــــك بـــــه شــخــصــــي‌ســــازي نــــوع درمــــان و مــيـــزان دوز داروهايي است كه به وسيله اين ژن ها متابوليز مي شوند. 
‌تـستـي كـه گـونـه ژن 1A1UGT را تشخيـص مــــــــــي‌دهــــــــــد. ايــــــــــن ژن آنـــــــــزيـــــــــم UDP-glucuronosyltransferase  را توليد مي كند. اين آنزيم در مـتــابـوليسـم داروهـايـي مـاننـد irinotecan كـه در درمـان مـتـاستاز سرطان colorectal استفاده مي شود، فعال است. اين تست براي بيماراني به كار مـــي رود كـــه مـمـكــن اســت در خـطــر واكـنــش معكوس به دارو باشند. 
‌تـســت هــايــي كــه گـونـه هـاي ژنـتـيـكـي از آنزيم‌هاي 9C2CYP و 1VKORC را تشخيص مي دهنـد. اين ها آنزيم هايي هستند كه در كارائي عملكرد warfarin كه يك ضد انعقاد است درگير هستند. Warfarin براي جلوگيري از ايجاد لخته هاي خوني خطرناك در رگ هاي خوني بيماران خــاص اسـتـفــاده مــي شـود امـا مـي تـوانـد خطـر خـونـريـزي داخلي در سر يا معده و روده را به ميزان قابل توجهي افزايش دهد. با استفاده از اين تست ها، بيماراني كه از نظر ژنتيكي نياز به دز كمتري از warfarin دارند شناسايي مي شوند.

سوالات و نگراني ها
تـســت هــاي فــارمــاكــوژنـتيـك دلگـرم كننـده هـسـتـنـد امـا سـوالات و نـگـرانـي هايي در مورد استفاده از آن ها، تفسير، توانايي پيش بيني پاسخ واقعي بيمار به دارو، تاثير آن ها روي خروجي بيمار و غيره وجود دارند.
آيا ديگر اعضاي خانواده نيز بايد تست شوند؟
اين سوالي است كه مي توانيد در مورد آن با پزشك خود و اعضاي خانوادتان صحبت كنيد. در بــرخـي مـوارد مـمـكـن اسـت تـسـت از سـايـر اعضاي خانواده نيز مفيد باشد؛ اما اگر آن ها نيز قرار است همان دارو يا دارويي از يك كلاس مشابه را دريافت كنند ممكن است انجام اين تست، تنها يك كار اضافي باشد.  نتايج تست فارماكوژنتيك، اطلاعات مفيدي براي اعضاي يك خانواده هستند كه مي توان آن ها را در سابقه پزشكي كل اعضاي خانواده اضافه كرد.
چگونه مي توانم بگويم كي، يك تست فارماكوژنتيك واقعا از نظر كلينيكي مفيد است؟

مواردي كه بايد بررسي شوند، عبارتند از:
‌آيا FDA اين تست را تاييد كرده است؟ براي چه كاربردي؟ آيا يك موسسه معتبر و بزرگ مانند AMA )American Medical Association( استفاده از اين تست را توصيه كرده است؟
‌چند نفر در مطالعات مربوط به ارزيابي و تائيد استفاده از اين تست، شركت كرده اند؟ چه جمعيتي مورد ارزيابي قرار گرفته اند (كودكان مبتلا به لوسمي، مردم يك منطقه جغرافيايي خاص، بيماراني كه قبلا به يك دارو واكنش بدي نشان دادند، غيره)؟
‌آيا يك موسسه مهم وجود دارد كه استفاده از اين تست را توصيه نمي كند؟ آن ها دقيقا چه مي گويند؟
‌آيا كمپاني هاي معتبر بيمه و برنامه هاي حكومتي مربوط به پرداخت هزينه هاي پزشكي، هزينه هاي اين تست را پشتيباني مي كنند؟ تحت چه شرايطي؟ 

‌آيا پزشكان و پرسنل آزمايشگاه به اندازه كافي براي انجام اين تست و تفسير نتايج آن، آموزش داده شده اند؟
در صورتي كه اكثر اين سوالات به صورت رضايت بخشي پاسخ داده شدند، اين تست احتمالا از نظر كلنيكي براي موقعيت هاي خاصي مفيد شمرده مي شود.

چگونه يك بيمار و پزشك وي تصميم مي گيرند كه كدام تست براي بيمار مناسب است؟
بيمـاران و پـزشكـان بـايـد شـرايـط بيمار، سابقه اثرات جانبي مربوط به داروها و/يا واكنش‌هاي معكوس بيمار به دارو، داروهاي درماني موجود، و كاربردهاي تست را در نظر بگيرند. تست هاي فارماكوژنتيك به تنهايي استفاده نمي شوند بلكه بايد در تركيب با ديگر يافته هاي كلنيكي بيمار استفاده شوند. آيا پزشك مي داند چگونه بايد اين نتايج را تفسير كرده و از آن ها استفاده كند؟ پزشك انتظار دارد اين نتايج چگونه روي درمان فعلي و آينده بيمار تاثير بگذارند؟ پزشكان و بيماران هر دو بـايـد درك كننـد كـه چـرا ايـن تسـت دارد انجام مي‌شود.

كشف و توسعه داروها و فروش آن ها در بازار چه تاثيري روي فارماكوژنتيك دارد؟
در گذشته، تمركز اوليه كمپاني هاي دارويي روي داروهايي بود كه مي شد آن ها را به بخش بزرگي از جمعيت عمومي فروخت. قبل از اين كه هر يك از اين داروها توسط FDA تاييد و وارد بازار شوند، صدها ميليون دلار و سال ها، براي تحقيقات و تست هاي كلنيكي هر يك از آن ها هزينه شد. در طول اين فرايند، تعداد زيادي دارو كنار گذاشته شدند. برخي از اين داروها، تنها در مـورد درصـد كمي از افرادي كه در آزمايشات كلنيكي شركت داشتند، موثر بودند. 
بــا اسـتـفـاده از فـارمـاكـوژنـوميـك ايـن فـراينـد توسعه و ايجاد داروهاي جديد را مي توان به چند روش سرعت بخشيد. اول اين كه پروژه ژنوم انسان و پيشرفت در نگاشت و جمع آوري انواع خــاصــي از گــونــه هـاي ژنـتـيـكـي (كـه تـك پـلـي مورفيسم هاي نوكلئوتيدي SPN ، haplotypes و microsatellites ناميده مي شوند) شناسايي ژن ها و اهـداف مـورد نظر را براي كمپاني هاي دارو ساده تر كرده اند.
به علاوه، فارماكوژنوميك اين امكان را فراهم مي كند كه جمعيتي كه داروي جديد براي آن ها احتمالا مفيد خواهد بود شناسايي شوند. نتايج فــاز اول و دوم آزمــايـشــات كـلنيكـي (كـه بـراي بررسي ايمني و موثر بودن دارو انجام مي شوند) را مـــي تـــوان بـــررســـي كـــرد و بـــه ايـــن وسـيـلــه فـاكـتـورهـاي مـشـتـرك بين بيماراني كه به دارو پاسخ مي دهند و آن هايي كه پاسخ نمي دهند يا اين كه اثرات جانبي قابل توجهي داشته اند تعيين كرد. حتي ممكن است بتوان برخي از داروهايي كه كنار گذاشته شده اند را مجددا بررسي كرد و در مـورد افـرادي كـه احـتـمالا اين داروها روي آن‌ها موثر است استفاده كرد. در آينده داروها و تست هاي مورد استفاده براي تعيين اين كه افراد احـتـمـالـي كـه ايـن داروهـا بـراي آن هـا سودمند اســـت، احــتــمــالا بــه صــورت هـمــزمــان ايـجــاد مي‌شوند.

منبع: نشریه مهندسی پزشکی شماره ۱۲۴


برچسب‌ها: روش, پزشکی قانونی, تست
نوشته شده توسط دکتر علی بهشتی   | یکشنبه دهم مهر 1390 | لینک ثابت |



همایش ها: دانشجویی | پرستاری | قلب | زنان | پوست | دارویی | چشم | روانپزشکی | اطفال | نورولوژی
متن ها: مقالات پزشکی | مهارت های پزشکی | روش های پزشکی | تجهیزات پزشکی | خبرهای پزشکی
موضوع ها: قلب | زنان | اطفال | چشم | پوست | نورولوژی | ارتوپدی | عفونی
خواندنی ها: نظرسنجی ها | وبلاگ ها | نکته ها | دانستنی ها | گالری ها

دارویی: تاییدیه های ۲۰۱۳ | تاییدیه های ۲۰۱۲ | تاییدیه های ۲۰۱۱
مدیاها: فیلم های پزشکی | تصاویر پزشکی گزارش های پزشکی

آخرین مطالب پزشکی بالینی



           
           
Health Top  blogs film, congress, case report Google Analytics Alternative Health Blog Directory

آخرین اخبار وزارت بهداشت
آخرین اخبار سلامت
 

Page Rank blog links